Jaar:           5-6
Duur:          8 maanden
Stagehouder: Drs. R.L. van Bruchem-Visser

Inleiding
De AIOS is in staat om meerdere ziekte- of orgaangerichte behandelingen te integreren tot een op de individuele oudere patiënt toegesneden medisch beleid. De AIOS is zich bewust dat oudere patiënten met complexe problemen veelal zijn uitgesloten van wetenschappelijke studies en dat gegevens over effectiviteit van geneeskundige handelingen op hoge leeftijd vaak ontbreken. Nadruk ligt op de toepassing of het nalaten van diagnostiek en therapie in de context van levensverwachting, kwaliteit van leven en cognitief functioneren.
De 8 maands-stage zal bestaan uit 4 maanden stage op de klinische afdeling ouderengeneeskunde/geriatrie, 2 maanden Dagkliniek en 2 maanden consultatieve dienst.

Klinische presentaties

  • Verwardheid
  • Anemie
  • Koorts
  • Oedeem
  • Dyspnoe
  • Hypertensie
  • Diabetes mellitus
  • Klachten bovenste tractus digestivus
  • Veranderd defeacatiepatroon
  • Buikpijn; intoxicaties; verwardheid
  • Bewustzijnsstoornissen en coma
  • Elektrolyt en zuur-base stoornissen
  • Transfusie van bloed en bloedbestanddelen
  • Palliatieve zorg
  • Afwijkingen laboratorium onderzoek
  • Toevalsbevindingen bij beeldvormende diagnostiek

Leerdoelen

De AIOS doet kennis op van de diagnostiek, behandeling en zorg voor patiënten met geriatrische aandoeningen. Daarbij zijn de organisatie van het klinisch werk, de multidisciplinaire samenwerking met andere hulpverleners en overleg en de communicatie met patiënt en familie van groot belang.

Supervisie

De AIOS heeft als supervisor een internist ouderengeneeskunde die het leerproces bewaakt en de beoordelingen doet. Binnen de opleidingsgroep zijn ook klinisch geriaters aanwezig.

Leermiddelen

  1. Klinische afdeling ouderengeneeskunde
    1. Dagelijkse visite, op donderdag grote visite
    2. Maandagochtend MultiDisciplinair Overleg
    3. Dagelijkse besprekingen met supervisor
    4. Familiegesprekken
    5. Beoordelen van nieuwe patiënten op afdeling en SEH
    6. Schrijven van MIP-meldingen in geval van incidenten in de zorg
    7. Verzorgen van (voorlopige) ontslagbrieven
    8. Participatie in cursorisch onderwijs op dinsdagmiddag, patiëntendemonstratie, complicatiebespreking, necrologiebespreking
    9. Multidisciplinair Cognitief Overleg vanuit Alzheimer Centrum Zuidwest Nederland (maandagmiddag )
    10. Onderwijs voor verpleegkundigen
  2. Dagkliniek (valpoli, preoperatieve beoordelingen)
    1. Dagelijks nieuwe patiënten, maandag en donderdag “Multidisciplinair Cognitief assessment”, dinsdag/woensdag/vrijdag “vallen en mobiliteitsstoornissen”. Gedurende de gehele week perioperatieve beoordelingen, onder andere voor patiënten welke gepland staan voor een TAVI. Incidenteel afsprakenbezoeken voor aanvullend onderzoek.
    2. Patiënten presenteren tijdens patiëntbespreking op dinsdagmiddag
    3. Dagelijkse besprekingen met supervisor
    4. Schrijven van MIP-meldingen in geval van incidenten in de zorg
    5. Verzorgen van (voorlopige) ontslagbrieven
    6. Participatie in cursorisch onderwijs op dinsdagmiddag, patiëntendemonstratie, complicatiebespreking, necrologiebespreking
    7. Multidisciplinair Cognitief Overleg vanuit Alzheimer Centrum Zuidwest Nederland (maandagmiddag )
    8. Onderwijs voor verpleegkundigen
  3. Consultatieve dienst
    1. Verrichten van consulten op andere afdelingen
    2. Verrichten van extramurale consulten in twee verpleeghuizen (tweewekelijks)
    3. Op dinsdag gezamenlijke visite met supervisor
    4. Patiënten presenteren tijdens grote visite op donderdagochtend
    5. Dagelijkse besprekingen met supervisor, indien nodig de patiënten bezoeken
    6. Schrijven van MIP-meldingen in geval van incidenten in de zorg
    7. Verzorgen van (voorlopige) ontslagbrieven
    8. Participatie in cursorisch onderwijs op dinsdagmiddag, patiëntendemonstratie, complicatiebespreking, necrologiebespreking
    9. Multidisciplinair Cognitief Overleg vanuit Alzheimer Centrum Zuidwest Nederland (maandagmiddag )
    10. Onderwijs voor verpleegkundigen
  4. Refereerbijeenkomsten

Medisch handelen

De AIOS herkent de atypische presentatie van ziekten bij geriatrische patiënten.

Past het diagnostisch en therapeutisch arsenaal van het vakgebied goed, en waar mogelijk evidence-based, toe.

De AIOS bezit kennis met betrekking tot de belangrijke aanpalende specialismen Neurologie, Psychiatrie en de Psychosociale wetenschappen met betrekking tot de diagnostische en therapeutische mogelijkheden en het beoordelen van effecten en bijwerkingen van deze behandelingen.

Verplicht leermiddel: multidisciplinaire besprekingen, onder andere

  • wekelijks MDO op de afdeling met bespreking van de klinische patiënten
  • wekelijkse grote visite
  • wekelijkse multidisciplinaire bespreking vanuit het Alzheimer Centrum Zuidwest Nederland
  • wekelijks “kleppenteam” met de afdeling cardiologie en thoraxchirurgie voor perioperatieve zorg
  • tweewekelijkse consulten extramuraal in verpleeghuis

De AIOS heeft kennis over het proces van veroudering, adaptatiemechanismen, demografie, epidemiologie van leeftijdsgeassocieerde ziekten. De AIOS kan:

  • het begrip ‘frailty’ of ‘kwetsbaarheid’ operationaliseren.
  • de meest voorkomende oorzaken van visus- en gehooraandoeningen bij ouderen herkennen.

De AIOS heeft kennis van de meetinstrumenten en onderzoeksmethoden die gebruikt worden bij het onderzoek naar de gezondheidstoestand van ouderen en voor het monitoren van behandelingen.

De AIOS is in staat om meerdere ziekte- of orgaangerichte behandelingen te integreren tot een op de individuele oudere patiënt toegesneden medisch beleid. Daarbij moeten voortdurend keuzes worden gemaakt waarbij kennis, daadkracht en inzicht in de beperkingen van de eigen kennis in evenwicht moeten zijn. Hierbij horen:

  • De factoren uit het sociale netwerk van de patiënt benoemen die relevant zijn voor het functioneren van de patiënt en de mantelzorger(s).
  • Aangeven welke factoren van belang zijn bij een optimaal functioneel herstel van geriatrische patiënten.
  • De voorwaarden voor een verantwoord ontslag van een geriatrische patiënt benoemen.

De AIOS bezit de volgende kennis uit het vakgebied van de ouderenpsychiatrie:

  • Het diagnosticeren en behandelen van
    • delier
    • dementie inclusief de gedragsstoornissen

De AIOS bezit de volgende kennis uit het vakgebied van de neurologie:

  • Een oriënterend neurologisch onderzoek uitvoeren en beschrijven, met name toegespitst op de oudere patiënt.

Levert effectieve en ethisch verantwoorde patiëntenzorg.

De AIOS respecteert de wilsuitingen van de competente patiënt, ook als deze niet in  overeenstemming zijn met het medisch advies. Tevens worden de wilsuitingen van een niet-beslisvaardige patiënt verzameld en op passende wijze meegewogen in de behandelbesluiten, waarbij de mening van de (wettelijk) vertegenwoordiger zwaarwegend is.

De AIOS is in staat om voor de geriatrische patiënt relevante uitkomstmaten te hanteren.

Communicatie

Luistert goed en verkrijgt efficiënt relevante patiënten-informatie.

De AIOS heeft kennis van de invloed op communicatie van de veranderingen in gehoor, visus, cognitieve functies, tempo van informatieverwerking en de verschillende verwachtingspatronen bij oudere patiënten.

De AIOS beschikt over een specifieke, op de oudere patiënt gerichte anamnesetechniek inclusief hetero-anamnese, inbegrepen het afnemen van observatielijsten en functietesten.

Bespreekt medische informatie goed met patiënten en familie. De AIOS is in staat om met de mantelzorgers te communiceren.

Samenwerking

Draagt bij aan een effectieve interdisciplinaire samenwerking en ketenzorg.

De AIOS is in staat een adequate bijdrage te leveren aan de continuïteit van zorg voor de patiënt. De AIOS is verantwoordelijk voor de patiënt waarvoor hij de zorg heeft aanvaard, tot het moment waarop hij zeker heeft gesteld dat de zorg voor de patiënt op correcte wijze met alle benodigde informatie is overgedragen aan een andere arts. Omgekeerd geldt ook de verantwoordelijkheid voor het verkrijgen van de noodzakelijke informatie indien hij een patiënt krijgt overgedragen van een collega-arts.

Kennis en wetenschap

Bevordert de verbreding en ontwikkeling van wetenschappelijke vakkennis.

De AIOS is in staat een bijdrage te leveren aan de ontwikkeling, verspreiding en toepassing van nieuwe kennis in de Ouderengeneeskunde.

Verplicht leermiddel:

  • het houden van een referaat
  • het participeren in het wekelijkse onderwijs Ouderengeneeskunde/geriatrie

Ontwikkelt en onderhoudt een persoonlijk bij- en nascholingsplan.

De AIOS is in staat eigen lacunes in kennis of vaardigheden op te sporen en deze via na- en bijscholing op te heffen in een continu leerproces.

Verplicht leermiddel:

  • Aanwezigheid bij refereerbijeenkomsten en researchbesprekingen van de opleidingsafdeling, en cursorisch onderwijs.

Maatschappelijk handelen

Kent en herkent de determinanten van ziekte bij het individu. De AIOS is in staat om probleemgericht te denken.

De AIOS is in staat om bij complexe problemen en atypische presentaties de samenhang tussen oorzaken en gevolgen te herkennen.

De AIOS is in staat om de positieve en negatieve effecten van het diagnostisch en therapeutisch handelen te beoordelen.

Reflecteren

Heeft een onbevangen, niet-oordelende grondhouding

De AIOS is in staat om het medisch handelen te vrijwaren van de maatschappelijke vooroordelen ten aanzien van veroudering en ouderen.

Kan reflecteren met de patiënt / familie

De AIOS is in staat om met voldoende empathie en persoonlijke distantie in contact te treden met oudere patiënten en hun naasten.

Toetsen en beoordelen

  • Minimaal eenmaal per maand vindt er een KPB plaats.
  • Aanwezigheid bij diverse besprekingen en onderwijs is verplicht en maakt deel uit van de toetsing
  • Beoordeling vindt plaats door de supervisor.
  • Voorafgaand aan de stage vindt een leerdoelengesprek plaats. Een voortgangsgesprek wordt gepland halverwege de stage, een evaluatie van de stage vindt na afloop van de stage plaats.
  • De beoordeling wordt vastgelegd in het (digitaal) portfolio
  • De AIOS geeft aan het eind een beoordeling van de stage.

Praktische zaken

De werkplek van de AIOS is gesitueerd op afdeling 4 Zuid (H419), op een gedeelde artsenkamer. Hier zijn alle faciliteiten beschikbaar die nodig zijn voor de uitvoering van de taken.

De eerste dag van de stage wordt de AIOS om 8:30 uur verwacht in ruimte D405 bij de overdracht van de interne geneeskunde. Aansluitend zal in D440 de overdracht van de ouderengeneeskunde/geriatrie plaatsvinden.

Weekrooster ouderengeneeskunde

Maandag      
08:30          overdracht interne geneeskunde
09:00          overdracht ouderengeneeskunde
09:30          MDO (klinische stage), visite met supervisor
10:00          dagkliniekpatient (dagkliniek stage)
13:30          consultenbespreking (consultenstage)
14:00          eventuele tweede dagkliniekpatient (dagkliniek stage)
15:30          bespreken dagkliniek patiënt (dagkliniek stage)
15:30          bespreken afdeling met supervisor (kliniek stage)
16:00          MCO Alzheimer Centrum
16:30          overdracht interne geneeskunde

Dinsdag       
08:30          overdracht interne geneeskunde
08:30          extramurale consulten (1x per twee weken) (consultenstage)
09:00          overdracht ouderengeneeskunde
09:30          afdelingsvisite (kliniek stage)
10:00          dagkliniekpatient (dagkliniek stage)
11:00          bespreken consulten en visite met supervisor (consultenstage)
12:00          patiëntbespreking
12:30          cursorisch onderwijs
14:00          eventuele tweede dagkliniekpatient (dagkliniek stage)
15:30          bespreken dagkliniek patiënt (dagkliniek stage)
16:00          bespreken afdeling met supervisor (kliniek stage)
16:30          overdracht interne geneeskunde

Woensdag    
08:30          overdracht interne geneeskunde
09:00          overdracht ouderengeneeskunde
09:30          afdelingsvisite (kliniek stage)
10:00          dagkliniekpatient (dagkliniek stage)
14:00          kleppenbespreking cardiologie (dagkliniek stage)
14:00          eventuele tweede dagkliniekpatient (dagkliniek stage)
15:30          consultenbespreking (consultenstage)
15:30          bespreken dagkliniek patiënt (dagkliniek stage)
16:00          bespreken afdeling met supervisor (kliniek stage)
16:30          overdracht interne geneeskunde

Donderdag   
08:30          overdracht interne geneeskunde
09:00          grote visite (alle stages)
12:30          onderwijs interne geneeskunde
14:00          eventuele tweede dagkliniekpatient (dagkliniek stage)
16:30          overdracht interne geneeskunde

Vrijdag                 
08:30          overdracht interne geneeskunde
09:00          overdracht ouderengeneeskunde
09:30          afdelingsvisite (kliniek stage)
10:00          dagkliniekpatient (dagkliniek stage)
12:00          onderwijs interne geneeskunde
14:00          eventuele tweede dagkliniekpatient (dagkliniek stage)
16:00          overdracht interne geneeskunde

Drs. R.L. van Bruchem-Visser
Juni 2015