Handige links:
Model IOP
Voorbeeld IOP

Inleiding

De AIOS is in belangrijke mate zelf verantwoordelijk voor zijn opleiding. De opleidingsgroep dient hiervoor een veilig opleidingsklimaat te creëren, waarin de AIOS gelegenheid krijgt om zijn leerdoelen te behalen. Een overzicht van alle verplichte opleidingsactiviteiten is gegeven in tabel 1.

IOP
Het individuele opleidingsplan (IOP) van de AIOS is een overzicht van het niveau van de door de AIOS behaalde competenties, het beloop hiervan en de acties welke nodig zijn om deze competenties op het vereiste niveau te brengen dan wel te houden. In het IOP zijn de afspraken vastgelegd die AIOS en opleider maken op basis van de voortgang van de AIOS, en dit maakt deel uit van het portfolio. Het bij de RGS ingediende opleidingsschema is de basis van het IOP. Het IOP is een hulpmiddel in het begeleidingsproces en geen doel op zich! Het IOP richt zich op de toekomst met een planningshorizon van maximaal één jaar.

Tijdens de opleiding zullen de competenties als gefaseerd leertraject over de jaren worden verdeeld, dit wordt individueel bepaald en tussentijds bijgesteld in overleg tussen opleidingsteam en AIOS. Tijdens de opleiding wordt het gewenste niveau van alle (deel-) competenties aan het eind van de 6-jarige opleiding bereikt.

Hoe werkt het?
Het IOP is een ‘groeidocument’. Bij het eerste gesprek bij aanvang van de opleiding zal het IOP bestaan uit het opleidingsschema, de relevante ervaring van de AIOS en een overzicht van eventuele vrijstellingen. Na ieder gesprek (aanvangs- voortgangs- of eindgesprek van opleidingsonderdelen, voortgangsgesprek of op indicatie) wordt het IOP zonodig ingevuld/aangevuld met specifieke leerdoelen van de AIOS, inclusief afspraken hoe die leerdoelen bereikt moeten worden en wanneer zij geëvalueerd worden.

Het (ontwikkelingsgerichte) proces
Na het eerste gesprek kijkt de AIOS bij ieder vervolggesprek gestructureerd terug op zijn functioneren in de voorafgaande periode, met specifieke aandacht voor de ontwikkeling van de verschillende competenties. Informatiebronnen hiervoor kunnen zijn – maar hoeven niet beperkt te blijven tot – KPB’s, MSF, presentaties, cursussen, zelfreflectie etc. De AIOS maakt op basis hiervan – rekening houdend met de vorige afspraken/leerdoelen en de mate waarin deze geëffectueerd zijn – een sterkte/zwakte analyse en vertaalt dit (samen met zijn opleider) in nieuwe afspraken/leerdoelen. Het IOP zal in het 1ste opleidingsjaar ongeveer per kwartaal worden aangepast (gekoppeld aan voortgangsgesprekken). In latere jaren kan dit over een langere periode worden gedaan, afhankelijk van de ontwikkeling van de AIOS en het opleidingsschema.

Tabel 1. Verplichte opleidingsactiviteiten
Tabel 1
Format van het IOP – Interne Geneeskunde
Bovengenoemde elementen en systematiek zijn goed herkenbaar terug te vinden in het digitaal portfolio. Let wel: het gaat altijd om het gesprek tussen AIOS en opleider/supervisor. Het IOP is een hulpmiddel om de onderwerpen die besproken dienen te worden te checken en vervolgens het gesprek te documenteren. Het IOP van de AIOS interne geneeskunde bestaat uit de volgende items:

1. Het RGS opleidingsschema en de invulling van de gevolgde stages en de geplande stages in het komende jaar zijn terug te vinden onder het item ‘Opleidingsschema’s’.

2. Tijdens iedere stage wordt een start-, voortgangs-, en eindgesprek met betrokken supervisor gehouden onder andere op basis van KPB’s en overige beoordelingen en toetsen en op schrift vastgelegd in de daarvoor bestemde formulieren met individuele leerdoelen en groei in competenties, beoordeelt door AIOS en supervisoren. Deze gesprekken zijn vaak primair gericht op de ontwikkeling van de AIOS als professional met kennis en kunde van de Interne Geneeskunde.

3. De opleider houdt 4x in het 1e jaar, 2x in het 2e en 3e jaar en jaarlijks in het 4e, 5e en 6e jaar een voortgangsgesprek met de AIOS. Naast de beoordeling van de opleider, en de zelfreflectie van de AIOS vormt met name ook ‘de gezamenlijke evaluatie en vooruitblik komend jaar’ de basis voor de gesprekken met de AIOS waarin het IOP van afgelopen jaar wordt geëvalueerd en het komende jaar wordt vormgegeven. In deze gesprekken moet juist ook expliciet aandacht worden gegeven aan de ontwikkeling van de AIOS als professional, afgestemd op opleidingsjaar, waarbij steeds meer aandacht voor toekomstperspectieven, differentiatiekeuze, ontwikkelen van algemene competenties, gericht op het functioneren als internist met kennis van superviseren, functioneren als achterwacht, management etc.

Reflectie
Het portfolio is een instrument dat de AIOS ondersteuning biedt bij het bewaken van de voortgang van zijn eigen ontwikkeling en hierover te reflecteren. De zelfreflectie van de AIOS dient op enigerlei wijze te blijken uit het portfolio. De opleider is verplicht er op toe te zien dat de AIOS een portfolio bijhoudt dat voldoet aan de opleidingseisen.

Algemene eisen portfolio Interne Geneeskunde (kaderbesluit 2011)
Het portfolio van de AIOS bestaat tenminste uit de volgende vijf delen:

1.    Het individueel opleidingsplan

2.    Documentatie van minimaal de verplichte toetsingen van de competenties

3.    Verslagen van de voortgangsgesprekken en beoordelingsgesprekken

4.    Een registratie van de door de AIOS uitgevoerde verplichte opleidingsactiviteiten;

5.    Een of meerdere overdrachtsdocumenten. Daaronder wordt verstaan het verslag dat is opgesteld door de opleider waar de AIOS het betreffende onderdeel van de opleiding heeft afgerond en dat is gericht aan de opleider waar de AIOS zijn opleiding vervolgt, met als doel de continuïteit en voortgang van de AIOS tijdens de opleiding te waarborgen.

De opleider is verplicht er op toe te zien dat de AIOS een portfolio bijhoudt dat voldoet aan de opleidingseisen.

Model IOP
Voorbeeld IOP